समाचार विश्लेषण : सप्तरीमा किन बढ्दैछ अराजकता ?

एस.के. शान
राजविराज ।
घट्ना १
राजविराज–१ निवासी अफरोज आलमले हिन्दु धर्मका भगवान श्रीकृष्णबिरुद्ध गरेको घृणित टिप्पणीका कारण हिन्दु धर्मसँग सम्बन्धित युवाहरुले राजविराजसहित जिल्लाको बिभिन्न ठाउँमा आन्दोलन गरे । शुक्रबार राजविराज बजार बन्द गराइयो भने रुपनी, पत्थरगाडा, हनुमाननगरसहितका ठाउँमा पनि प्रदर्शन भयो ।
शुक्रबार यहीं बिषयलाई लिएर जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा दिनभर छलफल भयो । दुबै पक्षका व्यक्तिसहित सुरक्षा अधिकारीको उपस्थितिमा भएको छलफलले एउटा निष्कर्ष निकाल्यो सहमति गर्नका निम्ति । अफरोज आलमले माफी माग्ने र त्यसपछि आन्दोलन स्थगित गर्ने । आलमले सबैका सामु माफी मागे । र, ८ बुँदे निर्णय गर्दै आन्दोलन स्थगित गर्ने निर्णय भयो ।
यो सहमति भएपछि सामाजिक संजालमा ‘राम्रो निर्णय’ भनेर अधिकांसले स्वागत गरे । यो निर्णय सार्वजनिक भए लगत्तै जिल्ला प्रशासन कार्यालय अगाडि भेला भएका युवाहरुले एक्कासी कार्यलयमा ढुँगा प्रहार गर्न थाले । कार्यालयको धेरै सिसा फुटाइदिए । प्रहरीले तत्कालै ५ राउण्ड अश्रु ग्यास प्रहार गरेर स्थिति साम्य पार्‍यो ।
सहमति भइसकेपछि पनि यस किसिमको गतिविधी हुनुलाई अराजकभन्दा कुनै फरक नपर्ला । सहमति नभएको स्थितिमा आन्दोलन गर्दा कुनै फरक पर्दैन्थ्यो । तर, सहमति पत्रमा हस्ताक्षर गरिसकेपछि पनि यस किसिमको व्यबहार गर्नु अराजकलाई बढावा दिनुबाहेक केही होइन् ।
घट्ना २
२४ मंसिरमा ज्योति विकास बैंक लिमिटेडका कर्मचारीलाई सप्तरीको सप्तकोशी नगरपालिकामा कालोमोसो दलेर जुत्ताको माला लगाउँदै दुर्व्यबहार गरियो । नगरपालिकाका उप प्रमुखसहितकाले यस किसिमको कुकृत्य गरेको भिडियो नै सार्वजनिक भयो ।
बैंकको काम ऋृण प्रवाह गरी असुली गर्नु हो । कसैलाई आवश्यक पर्दा बैंकबाट ऋण लिन्छन् । र, चुक्ता गर्छन् ।
तर, ऋण असुलीमा जाने कर्मचारीलाई यस किसिमको व्यबहार गर्नु अराजकता नै हो ।
प्रहरीले यो बिषयमा मुद्दा दर्ता गरी दुई जनालाई पक्राउ गरिसकेको छ । तर, यतिले मात्रै अराजकताको अन्त्य होला ?
घट्ना ३
सप्तरीको महादेवा गाउँपालिकास्थित एक विद्यालयमा केही दिनअघि आफूलाई जेनजी भनाउनेहरु प्रवेश गरी प्रधानाध्यापकसँग दुर्व्यबहार गरे । भ्रष्टाचार गरेको भन्दै न्यायाधीश नै बनेर उनीहरुले प्रधानाध्यापकलाई गरेको व्यबहार अराजकता नै थियो ।
तर, आफूहरुले एकदमै राम्रो गरेको भन्दै ती युवाहरुले सामाजिक संजालमा भिडियो पोष्ट गरेर वाहवाही लिन खोजे ।
हो, प्रधानाध्यापक र शिक्षकले पढाउँदैनन्, गलत काम नै गरे भने कार्वाही गर्ने निकाय छ कि छैन् । प्रधानाध्यापक अटेरी गरे स्थानीय तह छन्, स्थानीय तहले समेत नसुने शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई छन् । उसले पनि नसुने संघीय सरकारको प्रतिनिधी प्रमुख जिल्ला अधिकारी छन् ।
प्रमुख जिल्ला अधिकारीले पनि नसुने अदालत छन् । र, भ्रष्टाचारै गरेको छ भने अनुसन्धान गरी कार्वाही गराउने निकाय अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोग छन् ।
अब प्रश्न आउँछ निकायलाई काम गर्न नदिई कानुन आफ्‌नो हातमा लिने ? अनि त्यो कामलाई ‘राम्रो’ भनेर सामाजिक संजालमा ‘भ्यूज’ बढाउने ?
पछिल्लो समय सप्तरीमा भएका अराजक तथा उच्छृङखल गतिविधीका दृष्टान्त मात्रै हुन यी तीन घट्ना । प्रायः यस्ता घट्नाहरु भइरहेको स्थिति छ ।
सामाजिक क्षेत्रमा कृयाशिल डा. सूर्या यादव अहिले अराजकता बढेको बताउँछन् । यसतर्फ सबैलाई गम्भीर बन्नुपर्छ’ उनी भन्छन्, ‘सामाजिक अगुवाहरुको पनि मौनता देखिन्छ ।’
यस्ता गतिविधीले कसैको पनि हित नगर्ने बताउँछन् उनी ।
डा. यादव प्रशासनलाई अबिलम्ब यसतर्फ गम्भीर भएर ध्यान दिनुपर्ने अवस्था आएको उनी बताउँछन् ।
अहिलेको अवस्थामा अराजकता बढेको स्वीकार्छन् प्रमुख जिल्ला अधिकारी टुवराज पोखरेल पनि ।
अराजकतालाई कम गर्न बुद्धिजिवी, राजनीतिक दल, धर्म गुरुहरु, भरभलादमी, समाजका अगुवासँग छलफल गर्नुपर्‍यो । सरसल्लाह गर्नुपर्‍यो’ इग्रीन मधेशसँग उनी भन्छन्, ‘ एकले अर्काको अस्तित्वलाई स्वीकार गर्नुपर्‍यो । अर्काको अस्तित्व स्वीकार गर्नेवित्तिकै धेरै समसया समाधान हुन्छ ।’
नाजायाज रुपमा कसैलाई कसैले दुर्व्यबहार गरेको छ त्यहीं बमोजिम अन्याय भयो भन्दै न्याय माग्न आएमा आफूहरु न्याय दिने उनले बताए ।
‘कानुनी पाटो हेर्नुपर्छ । समस्या समाधान हाम्रो कानुनमा प्रसस्त छन् जुनसुकै सेक्टरको होस् । त्यो अनुसार सबै अघि बढ्नुपर्छ’ उनी भन्छन् ।