९ चैत्र, राजबिराज ।
अनिता सदाको विहे भएको झण्डै ९ वर्ष भई सकेको छ । यो ९ वर्षमा उसले धेरै उतार चढाव भोगेकी छिन् । शुरुमा विहे भएर आएको दुई वर्ष सम्म घरमा चर्पी नहुदाँ बाहिर जानु पर्ने जसको कारणले घाम नझुल्कीदै विहानै परसम्म जानु पथ्र्यो । अलिक अवेर भयो भने डर लाग्ने र चर्पीको लागि साथी खोजेर जानु पर्ने एक्लै जान डर लाग्ने गरेको उनले बताईन । विहे भएको डेढ वर्ष पछि गाँउमा खुला दिसा मुक्त अभियानको थालनी भयो र हामीले पनि घरमा चर्पी वनायौं त्यस पछि निरन्तर घरको सवै सदस्य चर्पीमै दिसा पिसाब गर्ने गरेका छन ।
चर्पी त बन्यो हामी ढुक्क पनी भयौ र अर्को समस्या पुनः हामीले भोग्नु पर्यो । चर्पीको लागि तथा खानेपानी लगायत अन्य वस्तु भाउको लागि पनि पानी नभई नहुने कुरा हो आफनो घरमा कल नभएकोले गाँउको सार्वजनिक कल बाट पानी वोकेर ल्याउनु पर्ने कहिले काहि सार्वजनिक कल बिग्रदा वा सार्वजनिक कलमा पानी लिनेको धेरै भिड हुँदा अरुको घरबाट पानी ल्याउदा कुराहरु सुन्नु पथ्र्योे । हामीले चाहेर पनि कल गाड्न सक्दिनथियौ किनभने यता जमिनमुनी ढुंगै माटो भएकोले पानीको श्रोत जमीनको धेरै तल रहेको र त्यसको लागि कल भन्दा पनि डिप बोरिंग जडान गर्नु पर्ने हुन्थयो जुन गाड्ने हाम्रो क्षमता थिएन त्यहि भएर हामी हाम्रो कर्म नै यहि हो भनेर जीवन जिउन बाध्य थियौं ।
करीव ४ वर्ष अगाडि सबल नेपालका कर्मचारीहरु हाम्रो गाँउमा सरसफाइ सम्बन्धी अभियान संचालन गर्न थाले पछि हामीले पानीको महत्वको वारेमा बुझ्यौ स्वास्थ्य जिवन जिउनका लागि अति आवश्यक कुरा नै पानी रहेको जानकारी भयो तर इच्छा हुँदा हुँदै पनि हामी स्वस्थ पानीमा हाम्रो पहुँच हुन सकि रहेको थिएन तर सबल नेपालले यहाँको जनताका लागि सुरक्षित पानीमा पहुँचका लागि गरेको प्रयास, स्थानीय निकायको सक्रियता, नगर प्रमुख, नगर उपप्रमुख एवं वडा अध्यक्ष तथा यस वडाका समितिको अथक प्रयासले आज हामीले शुद्ध र सुरक्षित खानेपानी पिउन सकेका छौ ।
यो घटना सिरहा जिल्ला अन्र्तगतको कर्जन्हा नगरपालिका वडा नं १ बाल्टिया सदा वस्तीमा बस्ने अनिता सदाको हो । अनिता सदा मात्र एक पात्र हुन तर यस्तो समस्या प्राय जसो यस वस्तीमा रहेको सवै घरको रहेको थियो । १६ देखि २० घरधुरी रहेको सदा वस्ती अहिले सरसफाइको क्षेत्रमा नमुना वस्तीको रुपमा रहेको छ । यहाँ प्रत्येक घरमा चर्पी, खानेपानीको लागि धारा एवं स्वछता व्यवस्थापन गरिएको छ ।
सबल नेपालले सन् २०१८ देखि सिरहा जिल्लाको विभिन्न नगरपालिका तथा गाँउपालिकाहरुमाBMZ/VCAको सहयोगमाWelthHungerHilfeर सबल नेपालको साझेदारीमाUp-scaling WASH System Strengthening Approach in the Terai Region of Nepal (NPL 1082-22)संचालनमा रहेको छ । यस परियोजनाको मुख्य लक्ष्य सामुदायिक संलग्नता मार्फत पानी सरसफाइको उपलब्धता र दिगो व्यवस्थापनलाई प्रर्वद्धन गर्नु, उपभोक्तालाई गुणस्तरीय खानेपानी सरसफाइ र स्वच्छता सेवा उपलब्ध गराउनु तथा स्थानीय शासनको क्षमतामा अभिवृद्धि गराई उनीहरुको अपनत्व बोध गराई नेतृत्व कायम गराउनु रहेको छ ।
यस कार्यक्रमको माध्यमले तथा कर्जनहा नगरपालिकाको सक्रियता तथा साझेदारीमा स्थानीय जनतालाई सुरक्षित पानीमा पहुँचको लागि कुल १ करोड ६४ लाख ६८ हजार ८ सय १५ रूपैयाको लागतमा खानेपानी आयोजनाको निर्माण गरिएको छ जसका लागि कुल लागत मध्ये सबल नेपालले ७० लाख ५ हजार ९ सय ५५ रूपैया, कर्जन्हा नगरपालिकाले ९० लाख ७४ हजार ३ सय ७३ रूपैया तथा बाँकि रकम स्थानीय उपभोक्ताले ३ लाख ८८ हजार ४ सय ८६ रूपैया ब्योहोरेका थिए ।
दिगो विकास लक्ष्य २०३० सम्म सवैलाई सुरक्षित खानेपानी तथा सरसफाइको पहुँचमा उपलब्धता गर्नु हो । जस अन्र्तगत सबल नेपालले संचालन गरेको यस परियोजनाले कर्जन्हा नगरपालिका वडा नं १ का ६ सय १९ घरधुरीमा अहिले सुरक्षित पानीको सहज पहुँच भएको छ । यसको दिगोपनाको लागि उक्त खानेपानी आयोजना स्थानीय नन्दबाबा खानेपानी उपभोक्ता समितीको जिम्मा दिईएको एवं वडासंगको सहकार्यमा प्रति घरबाट महिनाको रु ८० न्युनतम महसुल राखिएको छ जसमध्ये १० युनिट निशुल्क उपभोक्ताले प्रयोग गर्ने छ भने त्यसपछि प्रति युनिटको ६ रूपैया दरले संकलन गर्ने गरेको छ ।
